Centerboard, Centreboard, Mittelschwert
centerboard
a retractable fin keel used on sailboats to prevent drifting to leeward centreboard, drop keel, sliding keel, daggerboard - a removable centerboard on a small sailboat that can be lowered into the water to serve as a keel fin keel - a metal plate projecting from the keel of a shallow vessel to give it greater lateral stability sailboat, sailing boat - a small sailing vessel; usually with a single mast
centerboard
middenzwaard (op een schip)
Zwaard (zeilboot)
middenzwaard (op een schip)
Soorten Zwaarden
Er zijn drie soorten beweegbare zwaarden: een midzwaard, steekzwaard en zijzwaardenEen midzwaard kan in het midden van de boot worden neergelaten. Het kwam vaak voor op zogenoemde kleine speeljachten, rond de wisseling van de 19e naar de 20e eeuw, maar is verder niet vaak toegepast vanwege praktische bezwaren als ruimteverlies in ruim of kajuit, de moeilijke toegankelijkheid voor bediening en onderhoud, en – niet onbelangrijk – de hogere kosten.
Een steekzwaard werd in de Lage Landen vroeger gebruikt op de houtvlotten die de rivieren afkwamen, maar komen nu alleen nog voor in Polynesië, en tot zeer kort geleden (1970) op de oervorm van de Jangadas (zeilende vlotten) van de afgelegen delen van de Braziliaanse kust.
Een zijzwaard hangt bij de schepen aan de zijkant naast het schip, één aan stuurboord en één aan bakboord. Alleen de kleine scheepjes voor personenvervoer die vaak ook werden geroeid, hadden er maar één. Zijzwaarden komen nog voor op platbodems en rondbouwschepen van de bruine vloot.
Functie
De boten hebben twee zwaarden voor het geval dat de boot tegen de wind in moet kruisen. Bij de overstag verandert de richting van de boot ten opzichte van de wind. Dan komt de wind namelijk vanaf de andere kant in de zeilen. Als het zwaard naar beneden is aan de kant waar de wind vandaan komt (loefzijde) heeft het geen enkel nut. Dan moet dus het zwaard aan de hoge kant opgehaald worden, en aan de lage kant (lijzijde) neergelaten worden.Wanneer een zwaard naar beneden wordt gelaten aan de kant waar de wind naartoe gaat (de lage kant of lijzijde), zorgt het zwaard ervoor dat de boot niet, of minder verlijert of drift. Een zijzwaard is aan de lijzijde plat en aan de loefzijde bol. Hierdoor ontstaat een vleugelprofiel.
Het schip wordt hierdoor niet alleen tegengehouden maar actief naar loef gedrukt.Zo kan een zeilboot onder een scherpere hoek tegen de wind in varen dan dat anders mogelijk zou zijn. De reden waarom schepen zijzwaarden hebben heeft historisch te maken met schepen die op ondiep water varen of moeten kunnen droogvallen.
Aan de buitenzijde is een zwaard meestal niet plat, maar hol met de grootste diepte op ongeveer één derde van de breedte, gerekend vanaf de voorkant. Sommige grote vrachtschepen, als tjalken en klippers hebben mogelijk plat/bolle zwaarden vanwege de enorme breedte van deze zwaarden, maar de lange en smalle zeezwaarden van de vissersschepen zijn alle hol van buiten an bol aan de binnenkant. Hierdoor ontstaat een vleugelprofiel en de lift wordt dikwijls nog versterkt door de strijkklampen zodanig te plaatsen, dat het neergelaten zwaard een hoek van 5 tot 7 graden met de lengteas van het schip maakt.
Vormen
De zwaarden zijn verschillend van vorm en die verschillen zijn vaak afhankelijk van het gebruik en het zeilgebied. De vissersschepen van de grote wateren als de riviermondingen de kuststrook en de zee, hebben lange smalle zwaarden. De zeilende vrachtschepen van de binnenwateren hebben grote, zware en brede zwaarden.